Dil Derneği Ömer Asım Aksoy Ödülü Şair Aytekin Karaçoban’ın
Ömer Asım Aksoy, 5 Nisan 1898'de Gaziantep'te doğdu. Eğitimini ilk, orta aşamalarını bu kentte yaptı, memur, Türkçe öğretmeni oldu. 1920’de hekim olmak için İstanbul’a gitti; ama tıp eğitimini yarıda bırakıp Fransız işgaline karşı Antep savunmasına katıldı. Kurtuluş Savaşının ardından eğitim kurumlarında görev aldı; öğretmenlik, halk mektebinde yöneticilik yaptı; hukuk eğitimini tamamladı. Cumhuriyet savcısı, avukat olarak çalıştı; 1935'te Gaziantep Milletvekili olarak TBMM’ye girdi. 1941’de Atatürk'ün kurduğu Türk Dil Kurumu’nun (TDK’nin) yönetim kurulu üyesi oldu. Dille, özellikle halk ağızlarındaki sözcükler, deyimler ve atasözleriyle ilgilenmesi, ortaokul öğrencisi olduğu günlere dek uzanıyordu. TDK Derleme ve Tarama Kolu Başkanı olarak çok yoğun çalıştı ve onun öncülüğünde ekin dünyamızın temel taşları olan Türkiye'de Halk Ağzından Söz Derleme Sözlüğü (12 cilt) ile Tarama Sözlüğü (8 cilt) ortaya çıktı. Ödünsüz bir Atatürkçüydü; Dil Devriminin ışığında yenileşen Türkçeye çok emek verdi. Düşünceleri ve yapıtları yolumuzu aydınlatıyor. Ömer Asım Aksoy’u ölümünün 33. yılında saygıyla anıyoruz.
30 Ekim 1993’te, 95 yaşında yitirdiğimiz Ömer Asım Aksoy’u dilci devrimci kişiliğiyle yaşatmak, düşünce ve yapıtlarını gelecek kuşaklara aktarmak için düzenlenen Dil Derneği Ömer Asım Aksoy Ödülü, 1995’ten beri her yıl başka bir yazınsal yapıta veriliyor. 2026’da bir “şiir” kitabına verileceği duyurulmuştu. Dilci ve devrimci kimliğiyle Türkçenin özleşme savaşımına yön veren Ömer Asım Aksoy’un anısına Dil Derneğince düzenlenen şiir yarışması, yoğun bir katılımla karşılanmış; aday yapıtların önemli bir bölümünün ulaştığı şiirsel düzey ve sergilediği dil bilinci büyük bir kıvanç yaratmıştır. Ali Cengizkan, Metin Turan, Ferruh Tunç, Hidayet Karakuş ve Ertuğrul Özüaydın’dan oluşan seçici kurul, bu yapıtların taşıdığı estetik gücü ve Türkçenin anlatım olanaklarına gösterdiği özeni, Türk şiirinin geleceği ve dilimizin tükenmez varsıllığı adına umut verici bulmuş; Dil Derneği Ömer Asım Aksoy Ödülü’ne oyçokluğuyla Aytekin Karaçoban’ın, “Yarına Yankılar” adlı yapıtını değer bulmuştur.
Aytekin Karaçoban’ı şiirleri, düzyazıları, çevirileriyle tanıyoruz. Aytekin Karaçoban 1958’de Kırşehir’de doğdu, yükseköğrenimini Diyarbakır’da Dicle Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümünde (1984) tamamladı. Bu fakültede araştırma görevlisi olarak çalıştıktan sonra Fransa, Türkiye arasında yaşamaya başladı. Fransızcadan Türkçeye, Türkçeden Fansızcaya şiir çevirileri yaptı. “Yarına Yankılar” (Mask Yayınları, 2026). Aytekin Karaçoban’ı kutluyor; yazınımıza Türkçenin gücüyle önemli yapıtlar kazandıracağına inanıyoruz.
Aytekin Karaçoban’a ödülü 25 Eylül 2026’daki, “Aziz Nesin’e adanan” 94. Dil Bayramı töreninde verilecektir. Dil Bayramına bütün dilseverler çağrılıdır.