Dil Derneği 39 Yaşında! 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Kutlu Olsun!
Mustafa Kemal Atatürk, Türk Tarih ve Türk Dil Kurumlarını kurarken özerk bir yapıda olmalarını istemiş; bu kurumların yaşamlarını sürdürebilmeleri, çalışmalarını herhangi bir erkin etkisi altında kalmadan yapabilmeleri için gelirinin bir bölümünü dernek yapısındaki bu kurumlara bırakmıştı. Ancak Atatürk’ün kurduğu, çalışmalarını onun vasiyet ettiği gelirle sürdüren Türk Dil Kurumu (TDK), 12 Eylül 1980 askeri darbesini izleyen dönemde yasayla kapatıldı. Kapatıldığı 1983 yılına değin bir dernek olarak hizmet veren TDK, aynı dönemde, Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu altında yasayla devlet dairesi yapıldı. Tüm bu değişimler sonucunda TDK, kuruluş aşamalarında sahip olduğu özerk yapısını yitirdi. Kapatılan TDK’nin üyeleri, 22 Nisan 1987’de bugünkü Dil Derneği’ni kurdular. Dil Derneği o günden bugüne Dil Devriminin sürdürülmesine emek veriyor; Dil Kurumu’nun tüzelkişiliğine yeniden kavuşturulması gerektiğini savunuyor.
Kuruluş yıldönümümüzle birlikte Atamızın çocuklarımıza armağanı 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramımızı da kutluyoruz. Bu bayramın çocuklara armağan edilişindeki temel dayanak, devlet yönetiminde ulusal egemenlik anlayışının geleceğimiz olan çocuklar aracılığıyla sürdürüleceğine olan inançtır.
23 Nisan 1920, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açıldığı gündür. Ulusal meclisin açılmış olması, ülkenin yeni yönetiminin uluslararası alanda tanınması açısından önemlidir; cumhuriyete giden yolda tarihi bir dönüm noktasıdır.
Bağımsızlık savaşı kazanılmış, ulus kendi geleceğine kendisi karar vermiştir. Yönetimin temeli, egemenliğin ulusa ait olduğu ilkesine dayandırılmıştır. Cumhuriyet düşüncesinin ve ulusal kimliğin altyapısı böyle oluşturulmuştur; 23 Nisan aynı zamanda 29 Ekim 1923’ün önsözüdür.
Dil Derneği’nin kurucuları, derneğin kuruluş günü olarak bağımsızlıkla dilin koparılamaz bağını düşünerek 23 Nisanı seçmişlerdi. 23 Nisan, ulusal bayram olduğu için kuruluş dilekçesi Ankara Valiliğine 22 Nisan 1987’de verildi; ancak o dönemde dernek, kurulması yasak derneklerden sayıldı. Yargı önce kurucuların, sonra da derneğin yolunu açtı. Çoğu yaşamını yitiren 34 kurucu üyemizi saygı ve özlemle anıyoruz. Dernek 39 yıldır, üyelerinin gönüllü birlikteliğiyle yaşıyor. Ortak (resmi) dilimiz Türkçenin bilim sanat dili olmasını sağlayan Harf ve Dil Devrimlerini yadsıyanlara karşın olanaksızı olanaklı kılarak ödün vermeden ayakta duruyor. Yaşayan yaşamını yitiren bütün üyelerimizi saygıyla esenliyoruz.
Halk egemenliğinin evi Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 106’ncı yaşını kutluyoruz. Meclisin kuruluş gününü çocuklara bayram olarak armağan eden Mustafa Kemal Atatürk’ü, Kurtuluş Savaşının bütün kahramanlarını, Lozan Barış Anlaşmasıyla bağımsızlığımızı dünyaya kabul ettiren İsmet İnönü’yü saygıyla anıyoruz.
23 Nisan, Atamızın bütün çocuklara armağan ettiği bir çocuk bayramıdır. Çocuklarımızın bu bayramı bilimin sanatın ışığında kutlayacağı günlerin yakın olmasını diliyoruz.
Derneğimiz kurulduğu günden bugüne laiklikten, cumhuriyet devrimlerinden ve aydınlanmadan yana olanların Dil Devrimine omuz verdikleri yer oldu. Koşullar ne olursa olsun kayıtsız koşulsuz Mustafa Kemal Atatürk’e, cumhuriyetin bütün devrimlerine inanan, laik eğitimin özü olan Harf ve Dil Devrimlerini savunan, Dil Derneği’ne emek veren tüm aydınlarımızı esenliyoruz.
23 NİSAN ULUSAL EGEMENLİK VE ÇOCUK BAYRAMIMIZ KUTLU OLSUN!
Dil Derneği Yönetim Kurulu Adına
AHMET PEKEL
Dil Derneği Genel Yazmanı